Proponowane zmiany mają na celu wzrost liczby pracowników niepełnosprawnych w urzędach państwowych i samorządowych oraz podległych im jednostkach. Na tym posiedzeniu Sejmu planowane jest drugie i trzecie czytanie ustawy, czyli jej uchwalenie. - To wyjście ustawy na ostatnią prostą – powiedział poseł Sławomir Piechota.

Niskie wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych w większości jednostek administracji publicznej wskazują, iż obecne rozwiązania nie dają osobom niepełnosprawnym odpowiedniego dostępu do służby publicznej. Tylko w nielicznych instytucjach wskaźniki te są bliskie, a wyjątkowo przekraczają – wymagany przez ustawę z 1997 roku o rehabilitacji i zatrudnieniu osób niepełnosprawnych – poziom 6%. Wiele natomiast urzędów i instytucji publicznych nie osiąga tego określonego ustawą wskaźnika i płaci kary do PFRON. By zasadniczo zmienić tę negatywną sytuację konieczne są ustawowe zmiany.

Według wprowadzanych przepisów – jeżeli do konkursu stanie osoba która zgłosi, że chce skorzystać z uprawnień dla osób niepełnosprawnych i jeśli znajdzie się w gronie pięciu najlepszych kandydatów spełniających stawiane wymagania, to osoba ta będzie miała pierwszeństwo w zatrudnieniu. Dotyczy to tych publicznych pracodawców, którzy nie osiągają 6% wskaźnika zatrudnienia osób z niepełnosprawnością.  Informacja o tym czy dany urząd osiąga sześcioprocentowy wskaźnik ma znaleźć się w ogłoszeniu o konkursie ofert.

Z inicjatywy Rządu owym mechanizmem pierwszeństwa w zatrudnieniu osób niepełnosprawnych objęto także stanowiska kierownicze.

Projektowane zmiany ustawy o służbie cywilnej, ustawy o pracownikach samorządowych oraz ustawy o pracownikach urzędów państwowych stwarzają mechanizm wyrównywania szans osób  niepełnosprawnych w procedurach naboru. Zapewnią one osobom niepełnosprawnych realny dostęp do służby cywilnej. W konsekwencji proponowane zmiany doprowadzą do wzrostu liczby zatrudnionych pracowników niepełnosprawnych w jednostkach publicznych.

- W ubiegłym roku 700 osób niepełnosprawnych przeszło pozytywnie kwalifikację do pracy w służbie cywilnej, ale jedynie około 10% z nich zostało zatrudnionych. Nowe przepisy powinny znacznie poprawić tę sytuację, dając osobom niepełnosprawnym pracę a jednostkom publicznym kompetentnych, zaangażowanych i lojalnych pracowników – podsumował poseł Piechota.

Szczegóły wprowadzanych nowych rozwiązań:

ZASADA PIERWSZEŃSTWA w służbie cywilnej:

W ogłoszeniu o naborze należy podać informację o:
·         warunkach pracy na danym stanowisku,
·         czy w urzędzie zatrudnienie osób niepełnosprawnych w miesiącu poprzedzającym przekracza wskaźnik 6%.

W ogłoszeniu należy także określić:
·         wymagania niezbędne,
·         wymagania dodatkowe.

Kandydat, który jest osobą niepełnosprawną i chce skorzystać z uprawnienia do pierwszeństwa – dołącza do składanych dokumentów kopię orzeczenia o niepełnosprawności.

Zespól wyłania nie więcej niż 5 najlepszych kandydatów, spełniających wymagania niezbędne oraz w największym stopniu spełniających wymagania dodatkowe.

Jeśli wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w miesiącu poprzedzającym nabór był niższy niż 6% - pierwszeństwo w zatrudnieniu przysługuje osobie niepełnosprawnej, jeśli została zakwalifikowana do owych (nie więcej niż 5) najlepszych kandydatów.

Podobnie przy stanowiskach kierowniczych w służbie cywilnej, przy czym:

- wymagania określa się jako niezbędne i pożądane,

- zespół wyłania nie więcej niż 2 kandydatów.

Podobnie jak w służbie cywilnej– zasada pierwszeństwa określona w ustawie o pracownikach samorządowych, bez objęcia nią jednak stanowisk kierowniczych.

Zasada pierwszeństwa wpisana także w ustawę o pracownikach urzędów państwowych, jednak jej szczegółowy sposób realizacji – ze względu na specyfikę poszczególnych urzędów, objętych tą ustawą – określa kierownik urzędu.

Regulacje budżetowe wspierające zatrudnienie osób niepełnosprawnych w sferze publicznej:

1)      Rada Ministrów podczas prac nad projektem budżetu w zakresie wynagrodzeń w służbie cywilnej bierze pod uwagę stanowisko ministra właściwego ds. zabezpieczenia społecznego o wskaźnikach zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w poszczególnych urzędach,

2)      Rada Ministrów dokonując podziału rezerwy celowej na zwiększenie wynagrodzeń w państwowych jednostkach budżetowych, uwzględnia wskaźniki zatrudnienia osób niepełnosprawnych w tych jednostkach.